Dhjetori është muaji i fundit i vitit, muaji para festave të Vitit të Ri dhe Krishtlindjeve, muaji kur shpenzohen më shumë para për gjëra të bukura, bëhen retrospektiva të të gjitha aktiviteteve dhe ngjarjeve të vitit. Në atë vorbull të përmbledhjes së të vjetrës dhe parashikimit të së resë, dhjetori është gjithashtu një muaj i mrekullueshëm për të vizituar kinemanë, një kënaqësi që, në ndryshim nga konsumi zakonshëm dominues, të ofron një lloj tjetër përjetimi. Ka diçka të bukur në hapësirën e mbyllur të një kinemaje, veçanërisht për shkak të ngrohtësisë, komoditetit dhe ndjenjës së sigurisë, të cilën e lidhni me një vend relaksi e kënaqësie. (Meqë ra fjala, dihet se gjumi më i mirë është në një kinema).
Këtë dhjetor do të ofrojmë një program që me siguri do t’ju bëjë të dilni nga shtëpia dhe të vizitoni sallën tonë të kinemasë, sepse pas pandemisë, të gjithë duam të ndryshojmë ambientin e përditshëm të shtëpisë.
Në fillim të këtij muaji, Kinemateka në partneritet me Europa Cinemas, rrjeti kinematografik në të cilin është anëtar edhe institucioni ynë, i bashkohet nismës së Akademisë Evropiane të Filmit të quajtur (EFA) “Muaji i Filmit Evropian”, e cila filloi tre javë. më parë. Në këtë kuadër, deri më 10 dhjetor, si kinematë vendase ashtu edhe rrjetet e mëdha të kinemasë do të prezantojnë programe të veçanta, evente dhe retrospektiva që promovojnë kinematografinë e pasur evropiane.
Kësaj nisme po i prijmë me ciklin e filmave të regjisorit të famshëm çek (aktorit, autorit dhe profesorit…) Jirzhi Mencëll, i cili nuk do t’ju lërë indiferentë me ndjeshmërinë e tij kinematografike. Mencëll ishte mysafir në Kinotekë në vitin 2009 në Shkup dhe në IFFK “Vëllezërit Manaki” në Manastir, para publikut maqedonas, i cili ka shikuar kilometrazh më të madh të shiritëve filmikë – e ka të njohur këtë emër. Klasikët e tij TRENË TË KONTROLLUAR ME RREPTËSI, DALLËNDYSHET NË TELA, FESTIVALI I BORËS, FSHATI IM I VOGËL, FUNDI I KOHËVE TË VJETRA, NJERËZIT TË MREKULLUESHËM ME KAMERA, VETMI NË PYLL dhe VERË E PAPARASHIKUAR, si dhe filmi omnibus MARGARITARË NË FUND, i përbërë nga filma të shkurtër të regjisorëve çekë më me ndikim në mesin e viteve ’60 të shekullit të kaluar (Vera Chytilová, Jaromil Jireš, Jiri Menzel, Ewald Schorm dhe Jan Nemetz) do të jenë në program nga e treta e parë e muajit.
Programi “evropian” nuk përfundon me Mencëll, pas tij vjen cikli i polakut Andzhej Vajda.
Një tjetër regjisor evropian dhe ballkanik do të ketë vëmendje këtë muaj – me dokumentarin ZURNAL ZA ŽELIMIR ŽILNIK (Zhurnal për Zhelimir Zhillnikun) (edhe ai ishte edhe mysafir i Kinotekës në vitin 2008) nga regjisori Janko Baljak, e përmbyllim këtë dhjetor me regjisorët e famshëm.
Në bashkëpunim të rregullt me Institutin Francez nga Shkupi, në dhjetor shfaqim filmin PËRBUZJE të Jean-Luc Godard (Zhan Lik Godar), i cili së fundmi “u largua” në Champs Elysees dhe nga kinemaja bashkëkohore franceze do të relaksohemi me komedinë BORN A LIAR (GËNJESHTAR I LINDUR).
Dhe këtë muaj në program kemi më shumë tituj vendas. Para së gjithash, si institucion nacional, është detyra jonë të promovojmë kinemanë vendase, por edhe t’i mundësojmë publikut t’i shohë këto arritje. Filmat artistikë mund të shihen deri diku në kinema të tjera, por filmat me metrazh të shkurtër janë lënë pas dore si formë në programet e kinemasë komerciale, ndaj jemi të lumtur që mund t’i përfshijmë në programin tonë të kinemasë. Kështu, nga ajo “kategori” e shkurtër, në fillim të muajit kemi premierën TALE DHE KORONA nga Tomislav Aleksov, VETËM DJALLI I FRIKËSOHET UJIT nga Lidija Mojsovska dhe ZOTËRINJTË E KOHËVE MODERNE nga Ana Aleksovska.
Me komedinë e zezë aktuale KAYMAK, arritjen e fundit të Milço Mançevskit, dhe dramën psikologjike urbane MIMI nga Darjan Pejovski, si dhe dokumentarin (me titull origjinal) SI TË PËRCAKTONI AROGANCËN nga Nebojsha Ilijevski, përfundojmë paraqitjen tonë filmike maqedonase në muajin e fundit të vitit.
E dimë që do të keni mbidozë me filmat për festat e Vitit të Ri, kryesisht në një atmosferë shtëpiake, por ne do të jemi këtu muajin tjetër, pra vitin tjetër, për t’ju mirëpritur me tituj të rinj filmash në sallën tonë të kinemasë, me të cilët do t’ju freskojmë nga viti 2022 dhe ne do të “derdhim ujë” për fat në vitin 2023. Gëzuar festat për ju që doni kinematë e filmin dhe shihemi së shpejti vitin tjetër:-*
Ho-ho-ho!!!
Damjana Patçeva
